7-Eleven kiện Nike vì đôi Air Max 95 "nhái" bộ nhận diện thương hiệu, Nike lặng lẽ gỡ giày khỏi kệ online

Có vẻ như đôi sneaker này đã "đụng phải quầy thanh toán" trước khi kịp lên kệ. Ngày 1/7 (giờ Mỹ), 7-Eleven đệ đơn kiện Nike lên Tòa án Quận Liên bang Bắc Texas, cáo buộc mẫu Air Max 95 Big Bubble sắp ra mắt xâm phạm nhãn hiệu khi sử dụng bảng màu cam, xanh lá và đỏ, tổ hợp màu mà chuỗi cửa hàng tiện lợi này gọi là "Tri-Color Mark" và đã đăng ký bảo hộ liên bang.

Nguyên đơn yêu cầu tòa ngăn chặn việc phát hành đôi giày trước ngày mở bán 11/7.

Diễn biến đáng chú ý nhất đến ngay sau đó: Tối 2/7 (giờ Mỹ), Nike đã âm thầm gỡ mẫu Air Max 95 này khỏi ứng dụng SNKRS, nơi đôi giày trước đó vẫn được niêm yết ở mức 200 USD với lịch phát hành ngày 11/7.

Hãng đồ thể thao lớn nhất thế giới hiện chưa bình luận công khai về vụ kiện.

Không có logo, nhưng "ai nhìn cũng hiểu"

Theo hồ sơ vụ kiện, 7-Eleven cho biết đã sử dụng tổ hợp màu cam, xanh lá, đỏ từ cuối thập niên 1960 và duy trì liên tục trên biển hiệu, bao bì, quảng cáo cũng như hàng loạt sản phẩm thời trang, phụ kiện suốt gần sáu thập kỷ. Doanh nghiệp này sở hữu nhiều đăng ký nhãn hiệu liên bang cho các thiết kế chứa bộ ba màu đặc trưng, trong đó có 5 nhãn hiệu bị cáo buộc là đối tượng xâm phạm trực tiếp trong vụ kiện lần này.

Mẫu Air Max 95 gây tranh cãi không hề in logo 7-Eleven. Trên SNKRS, đôi giày được ghi tên phối màu trung tính là "Sport Green and Safety Orange". Nhưng theo 7-Eleven, tổng thể thiết kế với các lớp phủ cam, đỏ, xanh lá xếp chồng, cùng phần lót in hình những dãy kệ hàng cửa hàng tiện lợi được làm mờ, đã vượt xa việc "lấy cảm hứng" mà thực chất khai thác trực tiếp bản sắc thương hiệu của họ. Đơn kiện gọi đây là hành vi "cố ý và có chủ đích" nhằm gắn sản phẩm với 7-Eleven để hưởng lợi từ uy tín thương hiệu.

Thời điểm ra mắt khiến tranh cãi thêm gay gắt.

Ngày 11/7 chính là "7-Eleven Day", dịp thường niên chuỗi cửa hàng này tung khuyến mãi, nổi tiếng nhất là phát Slurpee miễn phí. Nguyên đơn cho rằng việc Nike chọn đúng ngày này để mở bán không thể là trùng hợp.

Ngôn ngữ marketing của Nike cũng bị đưa vào hồ sơ làm bằng chứng. Trong phần mô tả sản phẩm, Nike viết rằng đây là cách di chuyển "chất" nhất, kể cả khi bạn chỉ đi bộ ra cửa hàng gần nhà mua món ăn vặt. Với 7-Eleven, câu chữ này là lời gợi nhắc trực diện. Trên thực tế, cộng đồng sneaker và truyền thông quốc tế đã gọi mẫu giày này là "7-Eleven Air Max 95" từ nhiều tháng trước khi vụ kiện được đệ trình, và chính những bài viết đó được 7-Eleven trích dẫn làm bằng chứng cho thấy sự nhầm lẫn của người tiêu dùng đã thực sự xảy ra. Đơn kiện còn cho biết ít nhất một khách hàng đã sở hữu giày trước ngày mở bán chính thức.

Vì sao 7-Eleven tự tin thắng kiện màu sắc?

Điểm mấu chốt của vụ kiện nằm ở câu hỏi pháp lý thú vị: khi nào một tổ hợp màu sắc, không cần logo hay tên thương hiệu, đủ sức trở thành dấu hiệu nhận diện được pháp luật bảo hộ? 7-Eleven lập luận rằng sau hàng chục năm sử dụng độc quyền, người tiêu dùng chỉ cần nhìn ba sọc cam, xanh lá, đỏ là nghĩ ngay đến họ.

Lập luận này được củng cố bởi lịch sử hợp tác thương mại của chính 7-Eleven. Chuỗi cửa hàng từng cấp phép bộ nhận diện cho các dự án collab với Crocs, DGK cùng nhiều thương hiệu thời trang và phụ kiện khác, tạo ra kỳ vọng nơi người tiêu dùng rằng bất kỳ sản phẩm nào mang sọc ba màu đều là hàng được ủy quyền chính thức. Trong khi đó, giữa Nike và 7-Eleven hiện không tồn tại bất kỳ thỏa thuận hợp tác nào.

Trước khi khởi kiện, 7-Eleven cho biết đã nhiều lần tìm cách giải quyết riêng tư sau khi phát hiện vụ việc vào khoảng giữa tháng 6, nhưng Nike vẫn tiếp tục quảng bá và giữ nguyên kế hoạch phát hành. Chuỗi cửa hàng hiện yêu cầu tòa ban lệnh cấm bán mẫu Air Max 95, dừng toàn bộ hoạt động quảng bá, thu hồi và tiêu hủy sản phẩm đã phân phối, đồng thời buộc Nike nộp lại lợi nhuận thu được, bồi thường thiệt hại và chi trả phí luật sư.

Mối duyên dang dở từ Olympic Tokyo

Mẫu Air Max 95 vướng kiện được cho là nằm trong bộ đôi sản phẩm lấy cảm hứng từ các chuỗi cửa hàng tiện lợi được yêu thích tại Nhật Bản, với phối màu còn lại gợi nhớ chuỗi Lawson, theo thông tin do chuyên trang Sole Retriever tiết lộ từ năm ngoái.

Vụ việc cũng gợi nhớ một dự án hợp tác từng gây tiếc nuối giữa hai thương hiệu. Trước Olympic Tokyo 2020, Nike SB từng phát triển phiên bản Dunk Low hợp tác chính thức với 7-Eleven, dự kiến phát hành độc quyền tại Nhật Bản, nhưng dự án âm thầm bị hủy mà không có lời giải thích. Chi tiết trớ trêu là chính lịch sử hợp tác này lại trở thành lợi thế pháp lý cho 7-Eleven: Hai bên từng làm việc chính thức với nhau, nên việc Nike ra mắt một đôi giày "phi chính thức" mang màu sắc tương tự càng dễ khiến người tiêu dùng hiểu nhầm.

Hiện tại, thay vì xuất hiện trên kệ hàng ngày 11/7, Air Max 95 đang dành nhiều thời gian hơn trong các hồ sơ pháp lý của tòa án Texas.