Từng mọc hoang ở bờ mương, ruộng trũng và bị xem là thứ rau chỉ dùng cho gia súc, rau mác đồng nay lại “đổi số”, trở thành đặc sản được nhiều người săn tìm. Không chỉ góp mặt trong bữa ăn gia đình như một món rau lạ miệng, rau mác còn mở ra hướng sinh kế mới cho người dân miền Tây, đặc biệt tại Cà Mau.
Rau mác là loại cây thủy sinh, thường sinh trưởng ở môi trường nước ngọt, ưa những vùng đất thấp, ngập nước quanh năm. Lá rau có hình mũi tên đặc trưng, cuống dài, thân giòn, khi ăn có vị thanh mát, hơi bùi và không hề đắng. Trước đây, do mọc dại và chưa phổ biến trong ẩm thực, rau mác ít được chú ý, người dân chủ yếu hái về làm thức ăn cho lợn. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là loại rau này kém giá trị. Khi xu hướng ăn uống thiên về tự nhiên, ưu tiên thực phẩm sạch và ít hóa chất ngày càng được ưa chuộng, rau mác dần được nhìn nhận lại và trở thành một nguyên liệu đáng giá trong bữa ăn.
Không chỉ dễ ăn, rau mác còn khá linh hoạt trong chế biến. Người miền Tây thường dùng rau mác để làm gỏi trộn tôm thịt, luộc chấm mắm kho, xào tỏi hoặc nấu canh chua. Độ giòn nhẹ và vị mát của rau giúp cân bằng các món ăn đậm đà, đặc biệt phù hợp với khí hậu nóng ẩm. Chính sự dân dã nhưng khác biệt này khiến rau mác dần có chỗ đứng trên thị trường.
Nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng tăng, người dân tại các xã Khánh Bình Tây và Khánh Bình Tây Bắc (huyện Trần Văn Thời, Cà Mau) đã chuyển từ việc hái tự nhiên sang trồng và mở rộng diện tích rau mác. Tận dụng lợi thế đất ngập nước sẵn có, bà con phát triển mô hình trồng rau theo hướng tự nhiên, hạn chế tối đa phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ vậy, rau giữ được độ sạch và hương vị đặc trưng, dễ tiêu thụ trên thị trường. Dù việc trồng và thu hoạch rau mác có phần vất vả vì thường xuyên phải lội bùn, nhưng bù lại, đầu ra ổn định đã giúp nhiều hộ dân cải thiện thu nhập.
Về giá bán, rau mác hiện dao động khá linh hoạt. Tại địa phương, giá thường ở mức 15.000 - 25.000 đồng/kg. Khi được đưa lên các chợ thành phố hoặc bán theo dạng đặc sản, rau có thể đạt 40.000 - 70.000 đồng/kg, thậm chí cao hơn vào thời điểm khan hàng. So với nhiều loại rau quen thuộc, mức giá này không hề thấp, nhất là với một loại rau từng bị xem là “cỏ dại”.
Là loại rau giàu nước, rau mác đồng có chứa một lượng chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác thanh nhẹ khi ăn. Ngoài ra, rau còn cung cấp một số vitamin như vitamin C, vitamin nhóm B và khoáng chất như kali, canxi ở mức vừa phải. Theo kinh nghiệm dân gian, rau mác có tính mát, thường được dùng để thanh nhiệt, giải nhiệt cơ thể trong những ngày nóng, dù các công dụng này chủ yếu mang tính tham khảo.
