Những ngày gần đây, cộng đồng người dùng xe bán tải tại Hà Nội liên tục bày tỏ sự lo lắng trước thông tin loại phương tiện này có thể bị cấm vào nội đô ban ngày.
Sự việc bắt nguồn từ khi Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 01/2026/QĐ-UBND có hiệu lực từ ngày 15/1/2026. Theo quy định này, các loại xe tải thông dụng có khối lượng toàn bộ dưới 2 tấn không được hoạt động trong giờ cao điểm từ 6 giờ đến 9 giờ sáng và từ 16 giờ đến 19 giờ 30 phút hàng ngày.
Đối với xe tải có khối lượng toàn bộ từ 2 tấn trở lên, phạm vi hạn chế lưu thông vào ban ngày được mở rộng bao trùm toàn bộ khu vực trung tâm thành phố. Các phương tiện thuộc nhóm này chỉ được phép hoạt động trong khung giờ từ 21 giờ đêm đến 6 giờ sáng hôm sau.
Trước những luồng ý kiến trái chiều trên các diễn đàn ô tô lớn, Cục Cảnh sát giao thông đã đưa ra những hướng dẫn cụ thể để người dân tự đối chiếu với phương tiện của mình. Cơ quan chức năng khẳng định, việc phân loại xe bán tải hiện nay được áp dụng theo Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng).
Phần phụ lục thuộc thông tư số 53/2024/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải phân biểt rõ xe nào là xe ô tô con Pickup và xe tải Pickup
Văn bản quy phạm pháp luật này phân chia xe bán tải thành 2 loại riêng biệt dựa trên đặc điểm kỹ thuật và mục đích sử dụng. Loại thứ nhất là ô tô con bán tải hay còn gọi là ô tô con Pickup. Đây là loại xe được thiết kế để chở người với số lượng đến 8 chỗ ngồi không kể người lái xe. Loại thứ hai là ô tô tải bán tải hay còn gọi là ô tô tải Pickup được xếp vào nhóm ô tô tải thông dụng.
Cục Cảnh sát giao thông nhấn mạnh rằng chủ phương tiện cần căn cứ vào Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường để xác định chính xác loại xe. Trên sổ đăng kiểm, cơ quan quản lý chất lượng đã ghi rõ mục loại phương tiện là ô tô con hay ô tô tải dựa trên các thông số kỹ thuật lắp ráp hoặc nhập khẩu.
Khối lượng toàn bộ của xe là yếu tố then chốt để các trung tâm đăng kiểm đưa ra quyết định phân loại này. Do đó, người điều khiển phương tiện không nên chỉ dựa vào kiểu dáng bên ngoài mà phải kiểm tra kỹ thông tin pháp lý được ghi nhận trong giấy tờ xe.
Trong Quy chuẩn báo hiệu đường bộ QCVN 41:2019/BGTVT cũng quy định rõ các xe bán tải có khối lượng hàng chuyên chở cho phép tham gia giao thông dưới 950 kg được xem là xe con (mục 3.24 Điều 3). Điều này đồng nghĩa, những xe có khối lượng hàng chuyên chở từ 950 kg trở lên sẽ bị áp quy định như xe tải thông thường.
Giấy tờ đăng kiểm cũng là căn cứ để xác định mẫu xe bán tải đó có đủ điều kiện để di chuyển trong đô thị hay không.
Theo khảo sát thị trường ô tô Việt Nam hiện nay, phần lớn các mẫu xe bán tải phổ biến như Ford Ranger, Toyota Hilux hay Mitsubishi Triton đời mới đều có thông số chuyên chở dưới ngưỡng 950 kg. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số phiên bản cũ sản xuất từ nhiều năm trước có khối lượng hàng chuyên chở vượt quá con số này. Điều này dẫn đến tình trạng cùng là dòng xe bán tải nhưng có xe được coi là xe con và có xe lại bị coi là xe tải.
Sự khác biệt trong việc phân loại dẫn đến những hệ quả pháp lý khác nhau khi lưu thông trong khu vực nội thành Hà Nội. Nếu sổ đăng kiểm xác nhận phương tiện là ô tô con bán tải, chủ xe được phép di chuyển tự do trong nội đô tương tự như các loại xe du lịch khác mà không bị hạn chế bởi khung giờ cấm xe tải.
Trong trường hợp phương tiện được xác định là ô tô tải bán tải, người lái xe phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về giờ giấc hoạt động và các tuyến đường cấm theo quyết định của thành phố. Việc hiểu đúng biển báo và nắm rõ tải trọng thực tế của xe là trách nhiệm của mỗi tài xế để tránh các vi phạm hành chính không đáng có.
Các chuyên gia nhận định rằng quy định hạn chế xe tải vào nội đô không làm thay đổi bản chất việc phân loại phương tiện, nhưng lại gây ra tâm lý bất an do thiếu sự nhất quán trong cách hiểu của người dùng.
Một số chủ xe chia sẻ trên mạng xã hội rằng, họ từng bị lực lượng chức năng nhắc nhở khi đi vào các tuyến phố có biển cấm xe tải dù xe chỉ phục vụ nhu cầu cá nhân. Ngược lại, nhiều người dùng khác khẳng định vẫn di chuyển bình thường trong suốt hai tháng qua kể từ khi quy định mới có hiệu lực. Chính sự đa dạng trong trải nghiệm thực tế và thông tin chưa đầy đủ đã khiến các cuộc tranh luận trên mạng xã hội trở nên gay gắt hơn.
