Định vị thương hiệu quốc gia là “tài sản chiến lược” trong kỷ nguyên mới

Sáng 16/4 tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức lễ khai mạc Tuần lễ Thương hiệu quốc gia Việt Nam 2026 và Diễn đàn Thương hiệu quốc gia với chủ đề "Thương hiệu quốc gia Việt Nam trong kỷ nguyên mới". 

Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 18 năm Ngày Thương hiệu Việt Nam (20/4), thu hút sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, thương hiệu quốc gia cần được xác định là tài sản chiến lược, phản ánh năng lực cạnh tranh tổng thể và uy tín của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. 

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu tại diễn đàn.

Theo ông, xây dựng thương hiệu quốc gia không chỉ dừng ở việc quảng bá hình ảnh hay xúc tiến thương mại, mà còn gắn với việc nâng cao "sức mạnh mềm" và uy tín quốc gia trên trường quốc tế.

Năm 2026 được xác định là năm bản lề triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên năng suất, chất lượng và tính tự chủ. Trong đó, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững được coi là những động lực then chốt.

Giá trị thương hiệu tăng mạnh nhưng còn "lệch pha"

Theo số liệu từ Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), sau hơn 20 năm triển khai, Chương trình Thương hiệu quốc gia đã ghi nhận sự mở rộng rõ rệt về quy mô. Từ 30 doanh nghiệp được công nhận năm 2003, đến nay con số này đã tăng lên 190 doanh nghiệp.

Năm 2025, giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam ước đạt 519,6 tỷ USD, xếp thứ 32 trong tổng số 193 nền kinh tế, tăng hơn 200 tỷ USD so với năm 2020. Kim ngạch thương mại hai chiều vượt 900 tỷ USD, nhiều doanh nghiệp lớn từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Lễ khởi động Tuần lễ Thương hiệu quốc gia 2026, hưởng ứng ngày Thương hiệu Việt Nam 20/4.

Tuy nhiên, theo ông Hoàng Minh Chiến - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, tổng giá trị của 100 thương hiệu doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam năm 2025 chỉ đạt khoảng 38,4 tỷ USD, thậm chí giảm so với trước. Điều này cho thấy sự phát triển còn thiên về mở rộng quy mô, trong khi giá trị gia tăng và chiều sâu trong chuỗi cung ứng chưa tương xứng.

Thực tế trên phản ánh việc Việt Nam vẫn chủ yếu tham gia ở các khâu giá trị thấp như gia công (OEM), trong khi năng lực thiết kế (ODM) và xây dựng thương hiệu riêng (OBM) còn hạn chế. Theo các chuyên gia, thương hiệu mạnh cần được xây dựng trên nền tảng tri thức, công nghệ và bản sắc văn hóa, thay vì dựa vào lợi thế chi phí thấp.

Hướng tới "designed and branded in Vietnam"

Tại diễn đàn, đại diện doanh nghiệp cho rằng thách thức hiện nay không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm mà còn ở cách xây dựng và kể câu chuyện thương hiệu. 

Ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch HĐQT CTCP Secoin nhận định, để đưa thương hiệu ra quốc tế, doanh nghiệp cần chú trọng các yếu tố như chất lượng, tính độc đáo, tính xác thực, mức độ sẵn sàng của thị trường và tiêu chí thân thiện môi trường.

Theo đó, mục tiêu nâng tầm thương hiệu quốc gia không dừng ở "Made in Vietnam" mà cần hướng tới "designed and branded in Vietnam", tức là làm chủ cả khâu thiết kế và xây dựng thương hiệu.

Ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch HĐQT CTCP Secoin.

Đồng quan điểm, các chuyên gia quốc tế cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng dựa nhiều vào giá trị vô hình, việc khai thác hiệu quả "quyền lực mềm" và xây dựng câu chuyện thương hiệu nhất quán sẽ đóng vai trò then chốt. 

Một số gợi ý được đưa ra gồm phát triển thương hiệu dựa trên các trụ cột như tăng trưởng xanh, chuyển đổi số; gắn với chiến lược "Go Global"; củng cố niềm tin thông qua tiêu chuẩn, chứng nhận; đồng thời cải thiện môi trường kinh doanh.

Về định hướng chính sách, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, ứng dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn vào sản xuất, quản trị; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược thị trường quốc tế, tận dụng các hiệp định thương mại tự do và tăng cường bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Cục Xúc tiến thương mại cũng đề xuất xây dựng Chiến lược Thương hiệu quốc gia Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2045 theo ba giai đoạn. 

Giai đoạn 2026-2030 tập trung hoàn thiện nền tảng và hướng tới khoảng 1.000 sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia. Giai đoạn 2030-2035 phấn đấu có 5-10 thương hiệu doanh nghiệp Việt Nam lọt Top 500 toàn cầu, đồng thời nâng hạng thương hiệu quốc gia vào nhóm 25 thế giới.

Tầm nhìn đến năm 2045, thương hiệu quốc gia Việt Nam được định hướng phản ánh hình ảnh một nền kinh tế hiện đại, sáng tạo và phát triển bền vững, trong đó sản phẩm Việt không chỉ mang giá trị hàng hóa mà còn thể hiện bản sắc và chuẩn mực phát triển.