Ngộp trong 'bão' giá, nhà thầu xây dựng kiến nghị 'nóng'

Theo VACC, các dự án hạ tầng giao thông có đặc thù phụ thuộc rất lớn vào chi phí nhiên liệu, đặc biệt là chi phí vận hành máy móc, thiết bị thi công. Trong cơ cấu chi phí của máy thi công, nhiên liệu thường chiếm từ 30-50%. Do đó, khi giá xăng dầu tăng mạnh với biên độ lớn trong thời gian ngắn, toàn bộ chi phí thi công cũng bị đội lên đáng kể, khiến nhiều nhà thầu rơi vào tình trạng thua lỗ nếu vẫn phải thực hiện theo đơn giá đã ký trước đó.

Không chỉ nhiên liệu, giá các loại vật liệu xây dựng chủ chốt cũng tăng mạnh trong quý I. Cụ thể, giá thép xây dựng đã tăng khoảng 350.000 - 600.000 đồng mỗi tấn, hiện dao động quanh mức 16,2 triệu đồng/tấn. Trong khi đó, giá đá xây dựng tăng từ 10-15%, phổ biến trong khoảng 280.000 - 650.000 đồng mỗi mét khối. Giá cát xây dựng cũng tăng đáng kể, than, xi măng tăng từ 10-30% so với đầu năm...

Các công trình giao thông, xây dựng có nguy cơ đội vốn khi giá vật liệu tăng mạnh.

Đáng chú ý, sự tăng giá này diễn ra đồng thời ở nhiều nhóm vật liệu như thép, xi măng, cát, đá, nhựa đường…, khiến chi phí đầu vào của các dự án hạ tầng tăng mạnh. VACC cho biết, chỉ riêng trong quý I, giá vật liệu xây dựng cơ bản đã tăng hơn 10%. Điều này gây áp lực rất lớn cho các nhà thầu, đặc biệt là những doanh nghiệp đang thi công các dự án giao thông trọng điểm với giá hợp đồng đã được chốt từ trước.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch VACC - cho biết, mức giá xăng dầu tăng mạnh. Song song với đó, giá nhiều loại vật liệu xây dựng chủ yếu phục vụ các công trình hạ tầng cũng tăng trên 10%.

“Sự biến động bất thường của giá nhiên liệu và vật liệu đang tác động trực tiếp tới các doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt là các nhà thầu tham gia thi công các dự án hạ tầng giao thông đường bộ”, ông Hiệp nhấn mạnh.

Trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược đang được triển khai trên cả nước, việc kiểm soát biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng được đánh giá là yếu tố then chốt để bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm quốc gia. Nếu không có cơ chế hỗ trợ kịp thời, nhiều nhà thầu có thể gặp khó khăn về tài chính, thậm chí phải thi công cầm chừng hoặc xin giãn tiến độ.

Để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, VACC đã kiến nghị một nhóm 5 giải pháp gửi tới cơ quan chức năng. Trước hết, hiệp hội đề xuất cho phép tính bù trừ chênh lệch chi phí nhiên liệu trong dự toán xây dựng, giá gói thầu và giá hợp đồng xây dựng. Đây được xem là giải pháp cấp thiết nhằm bảo đảm cân đối chi phí giữa bên giao thầu và bên nhận thầu trong bối cảnh giá xăng dầu biến động mạnh. VACC đề xuất thời gian áp dụng cơ chế bù trừ từ tháng 3 cho đến khi giá nhiên liệu được bình ổn trở lại.

Bên cạnh đó, hiệp hội cũng kiến nghị cơ quan chức năng có cơ chế phù hợp để ổn định giá vận chuyển - yếu tố chịu tác động trực tiếp từ giá xăng dầu. Việc ổn định chi phí vận chuyển được cho là sẽ giúp các nhà thầu kiểm soát tốt hơn chi phí đầu vào, đặc biệt đối với các công trình sử dụng khối lượng lớn vật liệu rời như cát, đá, đất đắp.

Một giải pháp khác được VACC nhấn mạnh là tăng cường kiểm soát giá vật liệu xây dựng tại địa phương, nhất là các vật liệu rời như cát, đá. Hiệp hội đề nghị các địa phương xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý, gây khó khăn cho doanh nghiệp thi công.

Trong trường hợp biến động giá nhiên liệu kéo dài do yếu tố khách quan như xung đột quốc tế, VACC cũng đề xuất xem xét vận dụng quy định về bất khả kháng để điều chỉnh hợp đồng xây dựng. Điều này sẽ giúp các nhà thầu có cơ sở pháp lý để điều chỉnh chi phí, tránh rơi vào tình trạng thua lỗ khi phải thực hiện hợp đồng trong bối cảnh chi phí tăng đột biến.