Trung Quốc đang triển khai một trong những dự án hạ tầng hàng không tham vọng nhất thế giới khi xây dựng sân bay Đại Liên Jinzhouwan trên một hòn đảo nhân tạo rộng khoảng 20 km² ngoài khơi biển Bột Hải. Với tổng vốn đầu tư khoảng 4,3 tỷ USD (tương đương hơn 113.000 tỷ đồng), công trình được kỳ vọng sẽ trở thành sân bay ngoài khơi lớn nhất thế giới khi hoàn thành vào năm 2035.
Theo kế hoạch, sân bay mới nằm cách bờ biển thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh khoảng 4,5 km. Toàn bộ hòn đảo nhân tạo được neo giữ bằng hơn 3.000 trụ cọc đóng sâu xuống nền đá dưới đáy biển, có độ sâu lên tới hơn 80 mét – gấp khoảng ba lần so với nhiều sân bay xây dựng trên đất liền. Đây được xem là một trong những thách thức kỹ thuật phức tạp nhất của ngành xây dựng hạ tầng hàng không hiện nay.
Để tạo ra hòn đảo nhân tạo này, Trung Quốc đã di dời khoảng 187 triệu mét khối vật liệu san lấp biển. Khi hoàn thành, sân bay Đại Liên Jinzhouwan sẽ vượt cả sân bay quốc tế Hồng Kông và sân bay Kansai của Nhật Bản để trở thành sân bay lớn nhất thế giới được xây dựng trên đảo nhân tạo.
Dự án được triển khai trong bối cảnh sân bay hiện tại của Đại Liên là Zhoushuizi đã rơi vào tình trạng quá tải sau nhiều thập kỷ hoạt động. Sân bay này được xây dựng từ thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng khu vực và hiện chỉ có một đường băng, nằm trong khu vực địa hình đồi núi và đô thị dày đặc nên gần như không còn khả năng mở rộng.
Theo kỹ sư trưởng dự án Li Xiang, vị trí của sân bay cũ trong một thung lũng bao quanh bởi núi khiến việc cất hạ cánh gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu. Điều này làm gia tăng áp lực phải xây dựng một sân bay mới có quy mô lớn hơn và an toàn hơn để đáp ứng nhu cầu phát triển của Đại Liên – trung tâm thương mại quan trọng kết nối Trung Quốc với Nhật Bản và Hàn Quốc.
Quá trình cải tạo đất bắt đầu từ năm 2011 nhưng từng bị đình trệ trong giai đoạn 2016 do các khó khăn kỹ thuật và điều chỉnh kế hoạch. Ban đầu, sân bay được kỳ vọng khai trương từ năm 2018, song tiến độ sau đó được lùi đến năm 2035.
Để đảm bảo ổn định cho toàn bộ công trình giữa môi trường biển, các kỹ sư đã sử dụng hệ thống móng gồm hơn 3.000 cọc lớn có đường kính lên tới 1,6 mét, cắm trực tiếp vào lớp đá cứng dưới đáy đại dương. Bên cạnh đó, công nghệ gia cố nền bằng xi măng sâu cũng được áp dụng nhằm tăng độ ổn định cho khu vực lấn biển.
Theo thiết kế cuối cùng, sân bay Đại Liên Jinzhouwan sẽ có 4 đường băng và nhà ga rộng khoảng 900.000 m². Công suất khai thác dự kiến đạt 80 triệu hành khách, 1 triệu tấn hàng hóa và khoảng 540.000 lượt cất hạ cánh mỗi năm.
Một số nguồn tin cho biết giai đoạn đầu của dự án có thể vận hành với 2 đường băng và công suất khoảng 31-43 triệu hành khách mỗi năm. Dù vậy, quy mô này vẫn vượt xa sân bay hiện tại của Đại Liên, vốn chỉ phục vụ khoảng 20 triệu lượt khách những năm gần đây.
Không chỉ là một sân bay đơn thuần, dự án còn nằm trong chiến lược lớn hơn của Trung Quốc nhằm mở rộng mạng lưới hàng không quốc gia và hướng tới mục tiêu trở thành thị trường hàng không lớn nhất thế giới. Hiện Trung Quốc có hơn 260 sân bay đang hoạt động và dự kiến sẽ cần khoảng 450 sân bay vào năm 2035 để đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng.
Theo quy hoạch, sân bay Đại Liên Jinzhouwan sẽ được kết nối với trung tâm thành phố bằng hệ thống đường sắt, tàu điện ngầm và cao tốc trên cao. Khu vực xung quanh cũng sẽ phát triển các trung tâm logistics, khu công nghiệp và cơ sở nghiên cứu, biến nơi đây thành một tổ hợp giao thông – kinh tế quy mô lớn ven biển.
