Lập kỷ lục trong bối cảnh nhiều thử thách
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 11,3 tỷ USD, tăng hơn 12% so với năm 2024, thiết lập kỷ lục mới và lần đầu tiên vượt mốc 11 tỷ USD. Trong đó, tôm tiếp tục là mặt hàng trụ cột với 4,6 tỷ USD (tăng 19%), chiếm 41% tổng kim ngạch. Cá tra đạt 2,2 tỷ USD (tăng 7,5%). Nhiều nhóm hàng ghi nhận tăng trưởng tích cực, trong khi cá ngừ giảm 6,5% phản ánh một số khó khăn về nguyên liệu và yêu cầu tuân thủ đối với nhóm sản phẩm khai thác.
Về thị trường, Trung Quốc dẫn đầu với 2,4 tỷ USD (tăng hơn 28%); tiếp theo là Mỹ 1,9 tỷ USD (tăng gần 5%); Nhật Bản 1,7 tỷ USD (tăng gần 11%); EU 1,1 tỷ USD (tăng hơn 12%); Hàn Quốc 864 triệu USD (tăng hơn 7%)... Cho thấy năng lực đa dạng hóa thị trường và sự linh hoạt trong chiến lược sản phẩm, thời điểm xuất hàng của doanh nghiệp (DN) Việt Nam.
Cá tra tiếp tục giữ vai trò chiến lược trong cơ cấu sản phẩm xuất khẩu thủy sản.
Ông Đỗ Ngọc Tài - Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) - cho biết, năm 2025 có nhiều thử thách. Thị trường thế giới phục hồi nhưng không đồng đều. Rào cản thương mại , thuế quan, kỹ thuật gia tăng; áp lực về chi phí, tiêu chuẩn môi trường, lao động, truy xuất… ngày càng lớn. Trong nước, thiên tai, bão lũ, thời tiết cực đoan tiếp tục tác động mạnh đến sản xuất, khai thác, nuôi trồng và logistics.
“Trong hoàn cảnh ấy, ngành thủy sản Việt Nam đã thể hiện bản lĩnh của DN, của người sản xuất nguyên liệu, cộng đồng làm nghề. Chúng ta đã linh hoạt thích ứng, duy trì nhịp sản xuất, mở rộng và giữ vững thị trường, nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm, tăng giá trị gia tăng. Quan trọng hơn, tiếp tục củng cố uy tín của thủy sản Việt Nam trên thị trường thế giới”, ông Tài cho hay.
Theo đại diện VASEP, kỷ lục xuất khẩu 11,3 tỷ USD là nỗ lực của hàng nghìn DN, cơ sở nuôi trồng, khai thác, chế biến; sự bền bỉ của hàng trăm nghìn người lao động trong chuỗi; sự quan tâm, định hướng, đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, đối tác.
Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) - cho rằng, kỷ lục mới của ngành thủy sản là kết quả của sự xoay trục thị trường linh hoạt và bản lĩnh vượt khó trong một năm đầy thử thách. Năm 2025 khép lại giai đoạn 2021-2025 với những áp lực khủng khiếp từ dịch bệnh đến thiên tai khốc liệt, song ngành nông nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là “ trụ đỡ ” của nền kinh tế.
Trong đó, ngành thủy sản đã tạo dấu ấn khi đạt sản lượng chưa từng có với hơn 9,9 triệu tấn. Đặc biệt, xuất khẩu hơn 11 tỷ USD góp phần quan trọng vào tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản hơn 70 tỷ USD và thặng dư thương mại hơn 20,7 tỷ USD của toàn ngành. Sự bứt phá cho thấy trình độ công nghệ, năng lực cạnh tranh của thủy sản Việt Nam đã lên một tầm cao mới.
Quyết tâm gỡ “thẻ vàng” IUU
Theo đại diện VASEP, bên cạnh tăng trưởng, thủy sản Việt Nam ngày càng được đặt trong yêu cầu phát triển có trách nhiệm. Vấn đề chống khai thác IUU là nhiệm vụ mang tính nền tảng, để gỡ “ thẻ vàng ”, xây dựng một nghề cá hiện đại, minh bạch, bền vững, góp phần bảo vệ uy tín ngành hàng, bảo vệ thị trường, bảo vệ sinh kế lâu dài của ngư dân và người lao động.
Năm 2025, ngành thủy sản lập kỷ lục về sản lượng và kim ngạch xuất khẩu.
Cùng với việc ban hành “Quy tắc ứng xử hội viên”, đại diện VASEP kêu gọi các DN tiếp tục quán triệt việc không thu mua, chế biến, xuất khẩu hải sản không rõ nguồn gốc, có dấu hiệu vi phạm IUU; tăng cường nguồn lực kiểm tra, đánh giá sự tuân thủ, phù hợp trong toàn chuỗi cung ứng của mỗi lô hàng.
Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, vấn đề thẻ vàng IUU, chưa bao giờ cả hệ thống chính trị vào cuộc quyết liệt như hiện nay. Với sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng , cả nước đang thực hiện đợt cao điểm về quản lý chặt chẽ đội tàu qua hệ thống giám sát hành trình (VMS); truy xuất nguồn gốc hải sản minh bạch, số hóa 100% hồ sơ dữ liệu; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm vùng biển nước ngoài .
“Chúng ta quyết tâm xây dựng một nghề cá minh bạch, có trách nhiệm và phát triển bền vững để sớm đưa ngành thủy sản trở lại ‘quỹ đạo xanh’. Đề nghị cộng đồng DN đồng hành cùng Chính phủ, thanh lọc và rà soát triệt để chuỗi cung ứng. Muốn hội nhập sâu rộng, phải chấp nhận cuộc chơi minh bạch, có trách nhiệm với nguồn lợi biển và thế hệ tương lai", ông Tiến nói.
5 tỉnh thành đạt kim ngạch xuất khẩu thủy sản trên 1 tỷ USD trong năm 2025 là Cần Thơ, TPHCM, Cà Mau, Khánh Hòa và Đồng Tháp. Đây là những địa phương có sự bứt phá, thể hiện rõ vai trò đầu tàu, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng toàn ngành. Đặc biệt, luôn quan tâm, tạo dựng môi trường thuận lợi để DN đầu tư, đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất được hiệu quả hơn.
