Tuyến cao tốc Vinh – Thanh Thủy được khởi công từ tháng 5/2026 và hiện đang bước vào giai đoạn tăng tốc giải phóng mặt bằng, hoàn thiện các thủ tục để bảo đảm đủ điều kiện thi công đồng loạt toàn tuyến vào tháng 8/2026. Nội dung này được nêu tại Thông báo số 553/TB-UBND của UBND tỉnh Nghệ An, kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải tại cuộc họp rà soát tiến độ dự án.
Theo báo cáo, sau lễ khởi công ngày 18/5/2026, dự án đã hoàn thành toàn bộ công tác trích lục, trích đo. Các nhà thầu cũng đã cơ bản huy động đầy đủ nhân lực, máy móc, thiết bị và bố trí lán trại, sẵn sàng triển khai thi công khi mặt bằng được bàn giao.
Công tác giải phóng mặt bằng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Phần lớn diện tích đất nông nghiệp đã được bàn giao; một số địa phương như Kim Liên và Vạn An đã hoàn thành chi trả bồi thường đất ở, đất vườn. Các khu tái định cư tại Hưng Nguyên, Kim Liên và Xuân Lâm được đánh giá có khả năng về đích sớm, trong khi Kim Bảng cũng đạt kết quả tích cực trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, dự án vẫn còn một số vướng mắc như thủ tục thu hồi đất quốc phòng, tiến độ một số khu tái định cư, mỏ vật liệu và công tác bồi thường đất lâm nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các địa phương tập trung cao độ, thực hiện nguyên tắc giải phóng mặt bằng đến đâu bàn giao đến đó, đồng thời đẩy nhanh di dời hạ tầng kỹ thuật điện, viễn thông để bảo đảm mốc thi công đồng loạt.
Cùng với đó, các sở, ngành được giao phối hợp tháo gỡ thủ tục đất đai, mỏ vật liệu, đẩy nhanh giải ngân vốn, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ để không ảnh hưởng tiến độ chung. Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An cũng được yêu cầu tiếp nhận mặt bằng theo hình thức cuốn chiếu và hoàn tất các thủ tục để bảo đảm nguồn vật liệu thi công.
Phối cảnh nút giao cao tốc Vinh - Thanh Thủy.
Cao tốc Vinh – Thanh Thủy dài hơn 60 km, tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng, được đầu tư theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, trong đó công tác giải phóng mặt bằng triển khai theo quy mô 6 làn nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng trong tương lai. Dự án dự kiến hoàn thành năm 2029, song Nghệ An đang đặt mục tiêu rút ngắn tiến độ về năm 2028, qua đó hình thành trục kết nối chiến lược giữa Nghệ An và Lào, mở ra hành lang logistics liên vận quốc tế khu vực Bắc Trung Bộ.
Dự án giữ vai trò hạ tầng giao thông chiến lược, không chỉ kết nối nội tỉnh mà còn kết nối trực tiếp sang Lào, hướng tới mở rộng không gian phát triển của toàn vùng. Tuyến cao tốc đi qua 9 xã của tỉnh Nghệ An, được thiết kế vận tốc 100 km/h ở đoạn Km0+000 – Km42+500 và 80 km/h ở các đoạn còn lại. Toàn tuyến có 51 cầu, trong đó 43 cầu trên tuyến chính và 8 cầu tại các nút giao; nổi bật là hạng mục hầm Đại Huệ dài gần 500 m.
Đáng chú ý, liên danh nhà thầu do Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu đảm nhận thi công gói thầu XL01, bao gồm hầm Đại Huệ, hệ thống cầu và đoạn tuyến từ Km0+000 đến Km6+300, với thời gian thực hiện khoảng 24 tháng. Ngay sau khi trúng thầu, liên danh đã huy động nhân lực, thiết bị, tổ chức khảo sát hiện trường và chuẩn bị đầy đủ điều kiện để sẵn sàng triển khai thi công khi mặt bằng được bàn giao.
Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia giai đoạn 2021–2030, tuyến cao tốc Vinh – Thanh Thủy giữ vai trò then chốt trong việc hoàn thiện hành lang kinh tế Đông – Tây khu vực Bắc Trung Bộ, kết nối cao tốc Bắc – Nam với cửa khẩu Thanh Thủy và mạng lưới giao thương quốc tế sang Lào, Đông Bắc Thái Lan. Dự án được kỳ vọng tạo cú hích phát triển cho khu vực miền Tây Nghệ An, nơi còn nhiều dư địa tăng trưởng nhưng hạ tầng kết nối hiện nay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.
Ở góc độ liên vùng, tuyến cao tốc khi hoàn thành sẽ mở ra trục vận tải đường bộ trực tiếp từ thủ đô Viêng Chăn ra Bắc Trung Bộ và các cảng biển như Cửa Lò, Nghi Sơn, Vũng Áng. Ngược lại, đây cũng là tuyến giao thương quan trọng kết nối Việt Nam với Lào và Đông Bắc Thái Lan, góp phần hình thành chuỗi cung ứng liên vận trong khu vực ASEAN.
